Het toppunt van antipesten

... is een sportclub die adequaat optreedt tegen pesten. Iedereen beseft dat pesten nooit kan. Toch kan het op elke verenigingen gebeuren. Vandaar dat sportclubs pestgedrag maar beter preventief in de kiem smoren.

Time-Out tegen Pesten campagne

In 2016 lanceerde het Internationaal Centrum Ethiek in de Sport vzw (ICES) de Time-Out tegen Pesten-campagne (TOP-campagne). De booschap: tonen dat pesten geen plaats heeft in de sportwereld en van je sportclub een TOP-omgeving maken. Dat doe je door vijf stappen te zetten:

Stap 1: verspreid een foto via je kanalen waarop je (vereniging) een symbolische time-out toont

Ga met heel het bestuur en/of alle sporters op de foto en maakt het gekende T-gebaar, alsof je een time-out vraagt. Bij het Sporta-personeel ziet dat er bijvoorbeeld zo uit!

 

Stap 2: sta op de TOP-kaart

Alle TOP-omgevingen zijn makkelijk terug te vinden op de antipestkaart. Registreer je op www.topindesport.be (beetje scrollen en je ziet waar je moet zijn) en zet je zowel letterlijk als figuurlijk op de TOP-kaart. Als hele Vlaamse sportlandschap geel kleurt, is de campagne geslaagd. Ga voor geel!

 

Stap 3: volg een TOP-vorming

Nadien is het tijd om de daad bij het woord te voegen. Daarvoor kan je, verspreid over heel Vlaanderen,  TOP-vormingen volgen. Je komt er te weten:

  • hoe je een TOP-omgeving creëert
  • hoe pestgedrag ontstaat
  • welke de risicofactoren zijn
  • met welke gevolgen de gepeste kampt.

Door samen met de groep stil te staan bij pestgedrag, ga je mee op zoek naar een positief antwoord. Dat gebeurt aan de hand van zes laagdrempelige TOP-acties: bewustwording, positief groepsklimaat, aanspreekpunt en meldingsprocedure, gedragscode, thematraining en gepaste reactie. Schrijf in via --> https://topindesport.be/vorming/

Stap 4: beslecht de TOPpuntenclash van Sporta

Wie ons een beetje kent, weet dat wij meer doen dan passief de informatie overbrengen. Toeval of niet, die TOP-afkorting is een deel van onze slogan: het toppunt van recreatiesport. Dat inspireerde ons tot een interactieve TOPpuntenclash der provincies. Die beslecht je door punten te scoren via een facebookevent. Zo verloopt dat:

  • Zet je club op de TOP-kaart en neem een screenshot van je TOP-spotter als bewijs
  • Post je die screenshot in dit facebookevent, scoor je één TOPpunt voor je provincie
  • Volg je nadien ook een TOP-vorming, verdubbel je de huidige score van je provincie
  • De provincie die na de laatste TOP-vorming het meeste TOPpunten oogstte, wint een gadgetpakket voor elke TOP-club van haar grondgebied die meedeed

Duidelijk? Laat die TOPpunten maar rinkelen!

Stap 5: pas de zes TOP-acties toe

Symbolische gebaren zijn positief, maar de campagne zet sportverenigingen ook aan om de daad bij het woord te voegen. Het centrum voor ethiek in de sport (ICES) formuleert zes concrete acties die pesten voorkomen.

  • Actie 1- werk samen aan iets positiefs: een groepsgevoel met een positieve sfeer, waar iedereen zich goed bij voelt, verlaagt de kans op pestgedrag. Zo'n omgeving creëer je met dit soort samenwerkingsspelen of groepsverdelers. Voor de trainer of lesgever is het belangrijk om zichzelf enkele vragen te stellen. Betrek ik iedereen? Doe ik niets dat pesten in de hand kan werken? Krijgt iedereen dezelfde kansen? Een nuttig instrument daarvoor is deze reflectielijst voor sportbegeleiders.
  • Actie 2 - zorg voor een aanspreekpunt: maak al je clubleden duidelijk bij wie ze terecht kunnen als ze gepest zijn of als ze vragen hebben over pesten. Pestgedrag melden moet makkelijk zijn. Heel je sportorganisatie moet het zelfs aanmoedigen. Hoe? Door een anoniem rapporteringsformulier aan te bieden, door het verschil tussen melden en verklikken te duiden met deze affiche en door een aanspreekpersoon aan te stellen.
  • Actie 3 - stel een gedragscode op: goeie afspraken zijn sowieso belangrijk op de sportclub. Een leuk idee is om die te bundelen in een gedragscode, zodat iedereen op de hoogte is. Zet in die gedragscode zeker een paar afspraken die pestgedrag voorkomen. Zo onstaat er een soort sociale controle wanneer iemand zich ongewenst gedraagt. 
  • Actie 4 - reageer gepast: er bestaan twee pedagogisch verantwoorde reacties op pestgedrag: de ALKAES-methode (onmiddellijk tonen dat je het gedrag afkeurt) en de No Blame-aanpak (pestgedrag in groep oplossen).
  • Actie 5 - hou een thematraining: sportbegeleiders kunnen beweeg- en spelvormen integreren in hun trainingen. Zo kweek je al sportend de juiste attitude. Alle drie thematrainingen rond antipesten kan je hier downloaden.

Clubgidshoofdstuk Hou je sportclub pestvrij

In navolging van de TOP-campagne, spit Sporta het thema grondig uit in het Clubgidshoofdstuk 'Hou je sportclub pestvrij'. Dat begint met enkele vaak voorkomende herkenningssignalen van iemand die gepest is. Alerte clubmedewerkers, die zulke signalen oppikken, krijgen vervolgens een concreet stappenplan over hoe ze best optreden. Normaal zijn Clubgidshoofdstukken exclusief voor aangesloten clubbestuurder, maar omdat pesten met alle middelen bekampt moet worden, maken we een uitzondering en maken het Clubgidshoofdstuk hier publiekelijk beschikbaar.

Vlaamse Week tegen Pesten

Tot slot houdt het Vlaams netwerk tegen pesten ieder jaar een Week tegen Pesten. Onder het motto 'Kies kleur tegen pesten' gooit ook die campagne heel wat interactieve antipestacties in de strijd. De Move tegen pesten, de 'Pesten!? Dat kan niet"-prijs, vormingen... je vindt ze terug op www.kieskleurtegenpesten.be. De volgende Week tegen Pesten loopt van 17 tot 24 februari 2017.